تو که یوسف نیستی، یعقوب باش!

مهم ترین یادگاری امیر عبداللهیان برای وزارت امور خارجه تاکید بر شرافت و رفتار اخلاقی به عنوان مهم ترین مبنای آینده سازمان دیپلماسی کشور بود

محمدمحمودی،سخنگوی سابق موسسه فرهنگی اکو در یادداشتی اختصاصی برای جریان نو نوشت:

۱- بعد از سانحه تلخ سقوط بالگرد رئیس جمهور، نهیبی درونی می گفت باید درباره وزیر امور خارجه شهید چیزی بنویسم، ولی نمی دانستم، حرف اصلی م باید چه باشد!. تا اینکه عکس خاص آقای ظریف را در کنار پیکر حسین آقای امیر عبداللهیان دیدم. انگار این تصویر یک شعر مجسم بود؛ تو که یوسف نیستی یعقوب باش/ همچو او با گریه و آشوب باش/ تا دم عیسی ترا زنده کند/ همچو خویشت، خوب و فرخنده کند/ از بهاران کی شود سرسبز سنگ/ خاک شو تا گل نمایی، رنگ رنگ…

۲- بچه های با مرام جنوب شهری در وزارت امور خارجه کم نیستند، از عباس آقای عراقچی پیچ شمرونی و آقا مهدی صفری بچه ی نظام آباد گرفته تا دیپلمات‌هایی که هنوز هم ساکن خانه های قدیمی منیریه و وحدت اسلامی هستند. حسین امیرعبداللهیان هم یکی از همین بچه های خوش مرام بود که از همان بدو ورود به وزارت امور خارجه به «باشگاه دیپلمات‌های جنوب شهری» پیوست و با آنکه در جرگه دیپلمات‌های جذاب دسته بندی نمی شد، ولی با مرام و جوانمردی خود، بسرعت جایگاه یک دیپلمات شاخص و شریف را از آن خود کرد.

۳- البته مرام سنتی و جنوب شهری حسین آقای امیر عبداللهیان تنها ویژگی این دیپلمات مأخوذ به حیا نبود و اصل آکادمیک «شرافت مدیریتی»(۱) هم در وجودش موج می زد. در تعریف شاخص «ضریب شرافت» نه تنها فروتنی و تواضع – بر خلاف تصور بسیاری از مدیران- یک صفت شخصی صِرف نیست، بلکه می تواند جایگاه شایسته سالاری سازمانی را هم با ترویج «احترام به بزرگان» و «حفظ دستآوردهای قبلی» تحکیم کند. امیر عبداللهیان بر همین مبنای شخصیتی بود که در اولین روزهای وزارتش با احترام زایدالوصفی وزیر قبل از خود را بدرقه کرد و با بیان اینکه «الفبای دیپلماسی را از ظریف آموختم»، بخوبی نشان داد که تا چه حد از ضریب بالای شرافت مدیریتی، برخوردار است. نگاهی به تحقیقات دانشگاه دوک(۲) در زمینه شرافت مدیریتی و انطباق شاخص های آن، با سلوک مدیریتی وزیر امور خارجه شهید، بخوبی مبین این ادعاست که عنوان «دیپلمات شریف» تا چه حد با شخصیت شهید امیر عبداللهیان انطباق دارد و همین شاخص بسیار مهم بود که در دوران وزارتش، احساس تعلق، اعتماد و «امنیت عاطفی» را در میان بدنه متکثر وزارت امور خارجه به شکل چشمگیری افزایش داد تا گسترش همکاری های سازنده و کارآمد، راه بر تلاشهای تنگ نظرانه و تفرقه ساز ببندد. شاید مهم ترین یادگاری امیر عبداللهیان برای وزارت امور خارجه تاکید بر شرافت و رفتار اخلاقی به عنوان مهم ترین مبنای آینده سازمان دیپلماسی کشور بود که بعدها می شود به ابعاد آن بیشتر پرداخته شود.

۴- در خاتمه این نکته را متذکر می شوم چون چند باری پیگیر ملاقاتی با جناب امیر عبداللهیان شدم و به دلایل مختلف میسر نشد و دیدار ما به قیامت افتاد، این یادداشت مختصر را بجای حرفهای ناگفته آن دیدار، تقدیم این دیپلمات شریف کردم. البته اگر به قلم دیگری حرفم را می دیدم، هرگز اجازه قلم زدن درباره او را به خود نمی آوردم، ولی چون ندیدم، جسارت کردم و نوشتم، باشد که در حیات و ممات با هم «یک گونه» باشیم. روح این «دیپلمات شریف» شاد و قرین رحمت الهی باد.

پی نوشت:
۱- در دنیای امروز دانش احساسی و همدلی، با دلسوزی و صداقت برابر نیست. چه بسا افرادی دارای EQ بالا باشند اما از آن برای اداره کردن افراد در راستای منافع شخصی خود استفاده کنند. به همین خاطر است که محققان معتقدند که ضریب بالای EQ در افراد همیشه به انجام کار درست نمی انجامد. آجی بانگا (Ajay Banga) مدیر عامل Mastercard یکی از افراد پیشگام برای عبور از معضل هوشمندسازی صرف بود که از ضریب شرافت یاDQ (decency quotient) نام برد. DQ یک قدم فراتر از EQ هوش هیجانی می‌رود و نشان می‌دهد که یک مدیر ارشد نه تنها با کارکنان و همکاران خود همدلی دارد، بلکه دارای تمایل واقعی برای مراقبت از آنها نیز می‌باشد. DQ به معنای خواستن چیزهای مثبت برای همه در محل کار و اطمینان از «امنیت عاطفی» آنان است تا همه احساس کنند که مورد احترام و ارزشمند هستند. دانشگاههای معتبر جهان مدتهاست با جدیت و تمرکز ویژه به بررسی ابعاد مختلف این محور آینده ساز ورود کرده اند.

۲-دانشگاه دوک (Duke University) یک دانشگاه تحقیقاتی خصوصی و بسیار معتبر با شعار دانش و دین (Knowledge and Religion) در شهر دورهام واقع در ایالت کارولینای شمالی آمریکا است که در سال ۱۸۳۸ بنیان‌گذاری شده‌است.آجی بانگا (Ajay Banga) مدیر عامل Mastercard اولین فردی بود که در مورد DQ در دانشکده بازرگانی Fuqua دانشگاه دوک گفت: “IQ واقعا مهم است. EQ واقعا مهم است. ولی آنچه واقعاً برای من اهمیت دارد، DQ است.