تله «همستر کامبت»

به گزارش جریان نو، حسین حسینی پناه در یادداشتی تلگرامی نوشت: در دنیای پرهیاهوی ارزهای دیجیتال، بازی “همستر کامبت” (Hamster Kombat) با وعده‌ی کسب رمزارز رایگان، توجه میلیون‌ها کاربر را به خود جلب کرده است. اما آیا این جذابیت صرفاً به دلیل پتانسیل درآمدی است یا عوامل دیگری نیز در این میان نقش دارند؟ در این جا، به بررسی برخی از سوگیری‌های شناختی می‌پردازیم که می‌توانند در تمایل افراد به انجام این بازی و تداوم حضورشان در آن موثر باشند:

اثر ارابه موسیقی (Bandwagon Effect): به طورکلی، زمانی که انسان‌ها متوجه می‌شوند یا تصور می‌کنند افراد زیادی به دیدگاهی معتقدند یا اقدام خاصّی را انجام می‌دهند، احتمال این‌که بدون تحلیل و فکر کردن آن را بپذیرند یا آن کار را انجام دهند، بسیار افزایش می‌یابد. اثر ارابه موسیقی که به سوگیری رفتار گله‌ای نیز شناخته می‌‎شود، نوعی سوگیری شناختی است که باعث می‌شود افراد بدون توجه به باورهای خود و صرفا به دلیل دنباله‌روی از دیگران، کاری را انجام دهند.

همستر کامبت بیش از ۶۰ میلیون کاربر دارد. این تعداد زیاد می‌تواند وسوسه‌انگیز باشد و افراد را به پیوستن به این جمعیت ترغیب کند. مشاهده‌ی تعداد زیادی از افراد که عضو این بازی هستند، می‌تواند این باور را در شما ایجاد کند که این بازی باید ارزشمند باشد، حتی اگر شناختی از این که چگونه می توان از این طریق درآمد کسب کرد نداشته باشید.

لنگر انداختن (Anchoring): بر اساس این سوگیری شناختی، ذهن در فرآیند تصمیم‌گیری به نخستین اطلاعاتی که به دست می‌آورد بیشتر تکیه می‌کند. در این حالت، اطلاعات اولیه نقش لنگر را دارند و ذهن ما از آن به نقطه مرجعی برای قضاوت و تصمیم‌گیری‌های بعدی استفاده می‌کند.

در بازی همستر کامبت، وعده‌ی دریافت رمزارز رایگان مانند لنگری عمل می‌کند که توجه ما را فقط به پاداش معطوف می‌کند. در این میان، ممکن است زمان صرف شده برای بازی، پیچیدگی‌های آن و نوسانات بازار رمزارز برای کسب بازدهی قابل قبول را نادیده بگیریم.

زیان گریزی (Loss Aversion): منظور از زیان‌گریزی این است که میزان نارضایتی که در نتیجۀ از دست دادن یک مبلغ پول یا کالا به فرد تحمیل می‌شود، بسیار بیشتر از میزان رضایتی است که وی از به‌دست‌آوردن همان میزان مبلغ یا کالا کسب می‌کند. به بیان دیگر، ناراحتی ازدست‌دادن چیزی بسیار بیشتر از خوشحالی به‌دست‌آوردن همان چیز با همان مقدار است.

در بازی همستر کامبت، ترس از دست دادنِ رمزارز رایگان، انگیزه‌ی قدرتمندی برای بازی کردن ایجاد می‌کند، حتی اگر ارزش نهایی آن ناچیز باشد.

 اثر مواجهۀ صِرف (Mere Exposure Effect): «اثر مواجهۀ صِرف» پدیده‌ای روانشناختی است که در آن افراد چیزهایی را صرفاً به‌دلیل این‌که به صورت مداوم با آن مواجه می‌شوند و برایشان آشنا هستند، ترجیح می‌دهند.

مواجهه مداوم افراد با تبلیغات و لینک های این بازی در شبکه های اجتماعی و اخبار و اطلاعات فراوان مرتبط با آن باعث می‌شود تا نگرش مثبت‌تری به آن داشته باشند.

 سوگیری هزینه هدررفته (Sunk Cost Fallacy): این سوگیری شناختی تمایل ما را به ادامه‌ی فعالیتی نشان می‌دهد که قبلاً برای آن زمان، پول یا تلاش صرف کرده‌ایم، حتی اگر دیگر برایمان لذت‌بخش یا سودمند نباشد. افراد هنگامی دچار سوگیری هزینۀ هدررفته می‌شوند که تصمیم‌گیری فعلی و آتی آنها منوط به منابع (مالی، زمانی، انرژی و …) و تلاشی باشد که در گذشته صرف کرده‌اند.

در بازی همستر کامبت، کاربران با کلیک‌های مکرر برای کسب رمزارز رایگان تشویق می‌شوند. با گذشت زمان، افراد ممکن است به دلیل زمانی که صرف بازی کرده‌اند، به آن تعلق خاطر پیدا کنند، حتی اگر دیگر از آن لذت نبرند یا متوجه شوند از این طریق درآمد قابل توجهی کسب نخواهند کرد.